Ticaret Bakanı Ömer Bolat, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Bakanlığının ve bağlı kuruluşların 2027 yılı bütçesine ilişkin sunum yaptı. Bolat, mal ve hizmet ihracatına yönelik desteklerde 65 milyar liralık kaynak ayrılacağını açıkladı.
İhracat rekorları ve hedef
Bolat, 2002’de 36 milyar dolar olan mal ihracatının 2025’te 273,2 milyar dolara yükseldiğini belirtti. Aynı dönemde hizmet ihracatının 14 milyar dolardan 124,9 milyar dolara çıktığını aktaran Bakan, toplam mal ve hizmet ihracatının son 24 yılda 7,9 kat arttığını söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıkladığı 410 milyar dolarlık hedefin ekim ayı itibarıyla 413 milyar dolarla aşıldığı bildirildi.
Yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayisi ihracatındaki payının yüzde 43,5’e, ekim ayı itibarıyla ise yüzde 44,3’e yükseldiği kaydedildi.
Destek ve finansman
Bolat, 2025’te 22 bin 686 mal ihracatçısına 23,5 milyar lira destek sağlandığını, 2026’da bu kalemin 32,8 milyar liraya çıkarıldığını söyledi. Hizmet ihracatçılarına bu yıl yaklaşık 12,5 milyar lira destek verildiği belirtildi. Bakan, 114 ülkede 167 merkezde görev yapan 220 ticaret müşaviri ve ataşeyle firmaların yanında olunduğunu ifade etti. Türk Eximbank’ın bu yıl 59 milyar doları aşan finansman desteği sağlayacağı, Türk Ticaret Bankası’nın ise kullandırdığı finansmanı 110 milyar liraya ulaştıracağı açıklandı.
Son 22 ayda ihracatçılara 1,9 trilyon lira reeskont kredisi kullandırıldığı ve yaklaşık 541 milyar lira faiz sübvansiyonu sağlandığı aktarıldı.
Ticaret açığı ve korunma tedbirleri
Ekim ayı itibarıyla yıllıklandırılmış ithalatın 380,8 milyar dolar, dış ticaret açığının ise 95,1 milyar dolar olduğu belirtildi. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 75 olarak kaydedildi. Bolat, 155 damping ve sübvansiyon karşıtı tedbir ile 10 ürün grubunda korunma tedbiri uygulandığını söyledi.
Dış ticaret ilişkileri
Bakan, 25 serbest ticaret anlaşması ve 7 tercihli ticaret anlaşması bulunduğunu, Kanada ile modern bir serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin ay sonunda Türkiye’de başlayacağını açıkladı. AB ile Gümrük Birliği’nin genişletilmesine yönelik müzakerelerin sürdüğü belirtildi. Çin ile dış ticaret açığının azaltılmasına yönelik görüşmelerin devam ettiği, Çin’e ihracatın bu yıl yüzde 48,8 arttığı aktarıldı. İsrail ile ticaretin 2 Mayıs 2024’ten itibaren gümrükler, limanlar ve serbest bölgeler açısından tamamen durdurulduğu bildirildi.
İç ticaret ve bütçe
Bolat, bu yıl 401 bin 500 işletmenin denetlendiğini ve yaklaşık 3 milyar lira para cezası uygulandığını söyledi. Son 24 yılda esnaf ve sanatkara 907,8 milyar lira hazine sübvansiyonlu kredi sağlandığı belirtildi. Bakanlığın 2027 yılı bütçesinin 104 milyar 287 milyon lira olduğu, bunun 65 milyar 623 milyon lirasının mal ve hizmet ihracatını desteklemeye ayrıldığı açıklandı.