Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) tarafından Uşak Üniversitesi ev sahipliğinde organize edilen “Yeşil Mutabakat Sürecinde Karbon Ekonomisi ve Sürdürülebilir Enerji Politikaları Çalıştayı”nda, yeşil dönüşümün ekonomik etkileri, karbon düzenlemeleri, enerji politikaları ve Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi ele alındı.
Çalıştayda, yeşil dönüşümün bilimsel verilerle desteklenmesi, araştırma sonuçlarının teknolojiye ve ekonomik değere dönüştürülmesi ile üniversite, kamu ve sanayi iş birliğinin güçlendirilmesinin önemi vurgulandı. Farklı üniversitelerden akademisyenler, kamu kurumları temsilcileri ve uzmanların katıldığı etkinlikte, Uşak Valisi Serdar Kartal, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına Prof. Dr. İsmail Koyuncu, Uşak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Demir ve TÜBA Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Yürütücüsü Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın, çalıştayın amaçlarına ilişkin değerlendirmeler yaptı.
Yeşil Dönüşümün Stratejik Önemi Vurgulandı
Uşak Valisi Dr. Serdar Kartal, küresel dönüşüm sürecinde iklim değişikliği, enerji arz güvenliği ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımının ülkelerin ekonomik bağımsızlığını, sanayi gücünü ve rekabet kabiliyetini etkileyen stratejik meseleler haline geldiğini belirtti. Kartal, Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi ve Yeşil Kalkınma Devrimi vizyonuyla ilerlediğini ve Uşak’ın bu hedeflere önemli katkılar sunabileceğini ifade etti. Uşak’ın tekstil, deri, seramik ve gıda gibi sektörlerdeki üretim gücüyle 650 firmada 24 bin kişiye istihdam sağladığını, ayrıca yılda yaklaşık 1 milyon ton atığı ekonomiye kazandırarak döngüsel ekonomi alanında öncü olduğunu dile getirdi.
TÜBA Konsey ve Asli Üyesi Prof. Dr. İsmail Koyuncu, yeşil dönüşümün sadece emisyon azaltımıyla sınırlı kalmayıp, sanayi, ticaret, enerji, tarım, finansman ve teknolojiyi kapsayan kapsamlı bir değişim süreci olduğunu vurguladı. Koyuncu, Türkiye’nin küresel ölçekte rekabet edebilmesi ve bilimsel bilgisini ekonomik değere dönüştürebilmesi için yenilenebilir enerji, enerji depolama, yeşil hidrojen ve karbon yakalama gibi alanlarda bilim ve mühendisliğin katkısının kritik olduğunu belirtti. Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkiler ve küresel tedarik zincirlerindeki konum nedeniyle düşük karbonlu üretimin stratejik önem taşıdığına dikkat çeken Koyuncu, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) üretim süreçlerinin modernizasyonu ve enerji verimliliğinin artırılmasıyla Türkiye için bir fırsata dönüştürülebileceğini söyledi.
Bilim, Sürdürülebilirlik ve Dönüşüm Temel Kavramlar
Uşak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Demir, enerjiden sanayiye, tarımdan ulaşıma kadar hayatın her alanını etkileyen değişimin merkezinde bilim, sürdürülebilirlik ve dönüşüm kavramlarının bulunduğunu ifade etti. Demir, Türkiye’nin yeşil dönüşümü bir kalkınma fırsatı olarak değerlendirebilmesi için bilimsel bilgiye, nitelikli insan kaynağına, teknoloji geliştirme kapasitesine ve üniversite-sanayi iş birliğine yatırım yapılması gerektiğini belirtti. Üniversiteler olarak karbon ayak izini azaltmaya yönelik araştırmalar yürütülmesi, enerji verimliliğini geliştiren teknolojiler üretilmesi ve sürdürülebilir üretim modellerinin yaygınlaşmasına katkı sağlanmasının önemini vurguladı.
TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın, karbon ekonomisinin küresel üretim ve ticaret sisteminde giderek daha belirleyici hale geldiğini, üretim maliyetlerini, finansmana erişimi ve ülkelerin rekabet gücünü etkileyen bir parametreye dönüştüğünü kaydetti. Aydın, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve SKDM’nin küresel ticaret kurallarını yeniden şekillendirdiğini, Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefinin kalkınma ve refah hedefleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Döngüsel ekonominin kaynak verimliliği ve sürdürülebilir üretim açısından önemine değinen Aydın, Uşak’ın tekstil atıklarının geri dönüştürülmesindeki sanayi birikimiyle bu alanda önemli bir uygulama örneği sunduğunu belirtti. Enerji dönüşümünün sadece yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasından ibaret olmadığını, enerji depolama sistemleri, akıllı şebekeler ve yeşil hidrojen gibi konuların da önem taşıdığını ekledi.
Çalıştayda, iki gün boyunca düşük karbonlu ekonomiye geçişin etkileri, döngüsel ekonomi modeli, kaynak verimliliği, SKDM’nin Türkiye’ye etkileri, ulusal karbon fiyatlandırma stratejileri, enerji depolama teknolojileri, akıllı şebekeler, yeşil hidrojen ekonomisi ve yapay zekânın enerji ile sürdürülebilirlik boyutları gibi konular tartışıldı. Türkiye’nin 2053 net sıfır yol haritasına ilişkin sektörel emisyon azaltım senaryoları ve politika seçenekleri de değerlendirildi.