
COP31’in 10. gününde 100’den fazla ülkenin bakanı Mavi Bölge’deki Boğaziçi Salonu’nda bir araya geldi. Toplantının adı “Divan”dı ve 4 saat sürdü.
Toplantıya COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum başkanlık etti. Amaç, örtü karar müzakereleri öncesinde diyaloğu geliştirmek ve uzlaşıya yaklaşmaktı. Salonda 190’dan fazla ülkenin müzakere grupları ve gözlemci grup temsilcileri de vardı.
Görüşmeleri COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen başlattı. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiel ile BM İklim Eylemi Özel Danışmanı Selwin Hart de söz aldı.
Kurum, toplantıya bu adı neden verdiklerini anlattı. Ona göre divan, insanların yan yana oturup konuştuğu ve birbirini dinlediği yer. Aynı zamanda tarih boyunca önemli konuların görüşüldüğü bir meclisin adı. Kurum, COP31’in üç temel değeri olan diyalog, uzlaşı ve aksiyonu bu anlam üzerinden açıkladı. Uzlaşıyı, önce birbirini anlamaya çalışıp ardından ortak yol aramak olarak tarif etti.
Katılımcılara üç soru yöneltti: Hangi adımı atabilirsiniz? Bunun için neye ihtiyacınız var? Başka bir heyetin hangi önerisini destekleyebilirsiniz? Kurum, bir ülkenin ihtiyacının başka bir ülkenin destek vermeye hazır olduğu alanla örtüşebileceğini söyledi. Herkesin söz alabilmesi için konuşmaların kısa ve doğrudan olmasını istedi.
Örtülü karar taslağına da değinen Kurum, birçok ülkenin destek ve beklentilerini açıkladığını belirtti. Ona göre gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler, Paris Antlaşması’ndaki 1,5 derece hedefine bağlı kalarak uygulamayı hızlandırma konusunda aynı noktada. Sorun, ülkelerin kalkınma öncelikleri. Taslağı ülkelerle paylaşacaklarını, geri dönüş isteyeceklerini ve gelen yorumlara göre son rötuşları yapacaklarını söyledi.
Kurum, Antalya’dan yeni bir taahhüt ya da yeni bir karar beklemediklerini de ifade etti. Beklentileri, mevcut taahhütlerin gerçekleştirilmesine dair anlamlı ve kararlı bir söz duymak. Gelişmekte olan ülkelerin finans beklentisini karşılayacak bir ifadede uzlaşmak istediklerini söyledi. Gelişmiş ülkelerden de uyum ve azaltım alanında kararlılık gösterip bunu projelerle hayata geçirmelerini bekliyor.
Kapanış konuşmasında Kurum, toplantıda dile getirilen görüşlerin salonda kalmayacağını söyledi. Öneriler müzakerelere ve örtü karara olabildiğince yansıyacak. Başarının ölçüsünü ise yalnızca varılan uzlaşı olarak görmediğini, asıl ölçünün bu uzlaşının sahada yaratacağı gerçek değişim olduğunu belirtti.
Bowen ise toplantıyı “kadim bir Türk geleneğinin” yaşatılması olarak niteledi. Birçok zorlu COP’a katıldığını, bu COP’un ruhunun en iyiler arasında olduğunu söyledi. Taslak örtü kararı ikinci haftanın ilk gününde yayımlamalarının herkese olağan dışı geldiğini, bunu şeffaflık için yaptıklarını da ekledi.